Generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore, Mišela Manojlović, predstavila je ključne stavove i inicijative Zajednice u vezi sa pripremom novog Zakona o lokalnoj samoupravi i šire reforme javne uprave na Tematskom sastanku o reformi lokalne samouprave koji je održan u okviru posjete misije Evropske komisije Crnoj Gori. Sastanak je dio šireg procesa saradnje unutar Posebne grupe za reformu javne uprave (PAR SG). Fokus razgovora bio je na važnosti lokalne samouprave u procesu zatvaranja Poglavlja 23 – Pravosuđe i temeljna prava.
Manojlović je pohvalila visok stepen saradnje sa Ministarstvom javne uprave, ističući da je to rezultiralo nizom važnih reformskih rješenja. Kao jedno od postignuća, navela je prihvatanje inicijative Zajednice opština da se iz osnovnog zakona izdvoji poglavlje o službeničko-namješteničkim odnosima na lokalnom nivou i reguliše posebnim zakonom.
Podsjetila je i da je ministar javne uprave sa saradnicima početkom godine prisustvovao sjednici Upravnog odbora Zajednice opština, gdje su iznijeti brojni predlozi u vezi sa novim Zakonom o jedinicama lokalne samouprave, usklađeni sa Evropskom poveljom o lokalnoj samoupravi. Zajednica sada očekuje konačnu verziju zakona kako bi mogla analizirati u kojoj mjeri su ti predlozi uvaženi.
Manojlović je posebno naglasila važnost uvođenja principa partnerstva između lokalnih i centralnih vlasti u procesima donošenja zakona i politika koje direktno utiču na funkcionisanje opština i kvalitet života građana.
Ukazala je na potrebu preciznog pravnog definisanja mehanizama zaštite prava opština u slučajevima kada centralna vlast naruši pravo na lokalnu samoupravu, drugo pravo opština ili pravo na finansiranje.
Osvrnuvši se na učestale političke blokade u radu lokalnih samouprava, Manojlović je poručila da je neophodno zakonski predvidjeti mehanizme koji će obezbijediti nesmetano funkcionisanje opština i u takvim okolnostima.
Zajednica opština je ukazala i na potrebu usklađivanja zakonskih rješenja u vezi sa raspuštanjem skupština opština i razrješenjem predsjednika opštine sa Ustavom. Posebno je naglašena potreba da se preispita nadležnost Vlade da skraćuje mandat lokalnim parlamentima.
„Neophodno je vratiti punu slobodu opštinama da samostalno uređuju svoju unutrašnju organizaciju u skladu sa Evropskom poveljom o lokalnoj samoupravi koja je grubo povrijđena Zakonom o lokalnoj samoupravi iz 2018. godine” poručila je Manojlović.
Manojlović je ukazala da je pitanje finansiranja lokalnih samouprava ključno za suštinsku reformu javne uprave. Istakla je da postoji trend sistematskog kršenja domaćih zakona i Evropske povelje o lokalnoj samoupravi koji garantuju sredstva za izvršavanje lokalnih nadležnosti, naročito kada je riječ o prenesenim i povjerenim poslovima.
Pozvala je na rješavanje ovog pitanja, jer ono direktno utiče na kvalitet usluga koje opštine pružaju građanima.
Tokom sastanka, ukazano je i na pitanje zloupotrebe Zakona o slobodnom pristupu informacijama. Kako je istakla Manojlović, riječ je o desetinama miliona eura koji se godišnje odlivaju iz lokalnih budžeta po ovom osnovu. Na ovu pojavu ukazano je i u Izvještaju Evropskog parlamenta o napretku Crne Gore za 2024. godinu. Zajednica opština, prema riječima Manojlović, insistira na izmjenama zakonskih rješenja koja omogućavaju ovakve zloupotrebe.
S obzirom na to da su operativni zaključci Posebne grupe za reformu javne uprave jedno od završnih mjerila za zatvaranje Poglavlja 23, sastanak je imao poseban značaj za procjenu napretka i planiranje narednih koraka u reformi javne uprave. Sastanku je sa strane Evropske komisije prisustvovala Nisida Gjoksi, dok su Delegaciju Evropske unije u Crnoj Gori predstavljali Orlando Fusco, Ana Stanišić Vrbica i Malgorzata Skocinska.
Sa crnogorske strane, učešće su uzeli Nina Blažić, kopredsjedavajuća sastanka i vršiteljka dužnosti generalne direktorice Direktorata za lokalnu samoupravu u Ministarstvu javne uprave; Snežana Mugoša, generalna direktorica Direktorata za sistem lokalne samouprave; Marija Hajduković, generalna direktorica Direktorata za strateško planiranje u javnoj upravi, međunarodnu saradnju i IPA fondove kao i Stela Bobot, savjetnica u Direktoratu za strateško planiranje, međunarodnu saradnju i IPA fondove.
Sa strane SIGMA-e, sastanku su prisustvovale Bianca Brétéché i Monika Kurian.
