Crna Gora se suočava sa ozbiljnim demografskim izazovima, a rješenje zahtijeva zajednički, strateški i dugoročni pristup – zaključeno je na okruglom stolu „Demografska revitalizacija Crne Gore: Dijalogom do rješenja“, održanom u organizaciji Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije u susret Svjetskog dana stanovništva.
Skupu su prisustvovali predstavnici izvršne vlasti, Zajednice opština Crne Gore, akademske zajednice i civilnog sektora, a raspravljalo se o ključnim izazovima: smanjenju broja novorođenih, odlasku mladih i radno sposobnih ljudi, starenju stanovništva i depopulaciji sjevernog regiona.
Generalna sekretarka Zajednice opština, Mišela Manojlović, kazala je da su mjere za rješavanje problema depopulacije sadržane u svim sektorskim strategijama pa ih je u budućoj demografskoj strategiji potrebno sistematizovati i eventualno dopuniti, prilagođavajući ih specifičnostima pojedinih opština.
Statistički podaci o stanovništvu su od suštinskog značaja jer su na njima utemeljeni lokalni strateški planovi razvoja koje opštine donose na period do sedam godina.
„Aktivnosti Zajednice opština usmjerene su na sve oblasti od interesa za opštine koje u krajnjem utiču na demografska kretanja. Tu se misli na prilagođavanje zakona potrebama lokalnog stanovništva, privlačenje sredstava iz EU i drugih fondova za razvoj infrastrukture, naročito u opštinama gdje je prisutna depopulacija, predlaganje lokalnih politika, pružanje finansijske podrške opštinama i jačanje njihovih kapaciteta za kvalitetnije usluge, sve to u cilju stvaranja ambijenta pogodnog za život u lokalnoj zajednici“, rekla je Manojlović. Takođe je ukazala na mjere koje preduzimaju pojedine opštine u sjevernom regionu na sprečavanju migracija mlađe populacije koje se odnose na socijalno stanovanje, mjesečne naknade nezaposlenim trudnicama i porodiljama, naknade i higijenske poklon pakete za novorođenu djecu i sl.
Manojlović je istakla da mladima nije dovoljno obezbijediti osnovnu infrastrukturu, stan i radno mjesto da bi ostali da žive u nerazvijenim područjima. Da bi se zaustavila depopulacija, mora se razmišljati u pravcu razvoja kulturnih sadržaja, dostupnih medicinskih i socijalnih usluga, vaspitno-obrazovnih ustanova, uključujući i visokoškolske i sl, što život na nekom prostoru čini prihvatljivim.
Ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografije, Damir Gutić, poručio je da demografska pitanja više nijesu izazovi koji dolaze, već izazovi koji su tu i koji traže hitnu reakciju. Iza svake brojke stoje stvarne porodice, djeca, mladi koji odlaze. Ovi podaci nas obavezuju na odgovorno i efikasno djelovanje. Vrijeme je da demografska politika postane temelj svih državnih politika, kazao je ministar Gutić.
Ministar ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Damjan Ćulafić, upozorio je da se demografska kriza najdublje osjeća upravo na sjeveru države. „Ako želimo demografsku obnovu, moramo stvoriti Crnu Goru u kojoj će mladi poželjeti da ostanu, gdje će porodice imati stvarnu podršku, a život u manjim sredinama biti jednako vrijedan kao i u glavnom gradu“, rekao je Ćulafić.
Mr Mileva Brajušković-Popović, v.d. generalne direktorice Direktorata za demografiju, naglasila je da je jedan od ključnih ciljeva Direktorata praćenje demografskih kretanja i uspostavljanje saradnje sa svim relevantnim akterima. „Prioritet nam je izrada Nacionalne demografske strategije, zasnovane na pouzdanim podacima i analizi postojećih mjera. Zajedno radimo na održivim rješenjima za bolji život u Crnoj Gori“, kazala je ona.
Predstavnik Ministarstva finansija, Miloš Mišković, naglasio je da budžetska i fiskalna politika moraju pratiti demografske prioritete.
Neophodno je stvoriti ambijent u kojem će građani birati da ostanu u Crnoj Gori. Ministarstvo finansija spremno je da podrži sve inicijative koje vode ka demografskoj revitalizaciji, kazao je Mišković.
Kako je najavljeno, zaključci sa ovog dijaloga poslužiće kao osnova za izradu Demografske strategije Crne Gore za period 2026–2036, koja će obuhvatiti konkretne mjere i preporuke za očuvanje i jačanje demografske stabilnosti države.
